Trời chuyển dần sang trưa, gió biển từ âu cảng du dương phả vào những rặng phi lao quanh Trường Tiểu học Bạch Long Vĩ. Trong một phòng ở tầng 2, học sinh toàn trường dồn về một lớp học chung để tham gia lớp học tiếng Anh trực tuyến miễn phí do Trung tâm Anh ngữ Đặng Tuấn (phường An Biên, Hải Phòng) tài trợ. Được triển khai từ năm học 2023 - 2024, đến nay lớp học miễn phí đã bước sang năm học thứ 3. Trên bục giảng không có thầy cô viết bảng, thay vào đó là chiếc ti vi đang kết nối trực tuyến với đất liền qua Google Meets nhưng không khí học tập vẫn rất sôi nổi. Ở đầu cầu đất liền, giáo viên người nước ngoài giảng bài với sự hỗ trợ của trợ giảng chuyên môn. Vừa dạy theo nội dung chương trình sách English 3 Discovery, các thầy cô của trung tâm vừa tổ chức trò chơi vận động, các bài kiểm tra trên Wordwall, Quizizz… để tạo hứng thú cho học sinh. Ở đầu cầu Bạch Long Vĩ, những đứa trẻ da hơi ngăm đen vì nắng gió đặc thù của đảo đang mở to đôi mắt, cố gắng bắt chước khẩu hình của “thầy Tây” qua màn ảnh. Đứng cạnh các em là giáo viên văn hóa của trường trong vai “bảo mẫu kĩ thuật”: vừa quản trò, vừa căn chỉnh webcam, vừa nín thở canh đường truyền internet.

Các em tích cực phát biểu, tương tác cùng giáo
viên
Hành trình đưa tiếng Anh ra đảo không lãng mạn như những con tàu ra khơi ngày biển lặng. Ông Đặng Tuấn, người sáng lập Trung tâm Anh ngữ Đặng Tuấn nhớ lại chuyến thăm Bạch Long Vĩ năm 2022. Khi ấy, chứng kiến ngôi trường nhiều năm “trắng” giáo viên ngoại ngữ, thương những đứa trẻ miền biển thiệt thòi so với bạn bè cùng trang lứa ở đất liền, ông mạnh dạn đề xuất với lãnh đạo địa phương và Trường Tiểu học Bạch Long Vĩ về ý tưởng dạy tiếng Anh miễn phí của mình. Nghĩ là làm, được sự ủng hộ của địa phương và nhà trường, ông Tuấn mang webcam ra đảo, tổ chức dạy thử trực tuyến giữa hai điểm cầu.
Tín hiệu internet chập chờn nên hình ảnh cô giáo trong đất liền nhiều khi “đứng hình” - ảnh chụp màn hình
Khó khăn ở lớp học tiếng Anh trực tuyến không phải khoảng cách địa lí mà là rào cản ngôn ngữ. Giáo viên tại Trường Tiểu học Bạch Long Vĩ không có chuyên môn tiếng Anh, không được đào tạo chuẩn về phát âm hay phương pháp sư phạm ngoại ngữ. Khi giáo viên nước ngoài giảng bài hoàn toàn bằng tiếng Anh, nhiều lúc học trò ngơ ngác không hiểu, giáo viên tại chỗ cũng lúng túng, chỉ biết hỗ trợ kĩ thuật và động viên các em. Đỉnh điểm của khó khăn là từ tháng 9/2024, siêu bão Yagi quét qua vịnh Bắc Bộ khiến hạ tầng viễn thông trên đảo bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Từ đó đến nay, tín hiệu internet trở nên chập chờn, tốc độ thấp. Có những buổi, hình ảnh thầy cô trong đất liền bị “đứng hình”, âm thanh méo mó, đứt quãng. “Dạy trực tuyến trong đất liền đã khó, dạy ra đảo còn gian nan gấp bội. Có nhiều hôm tín hiệu 4G kém, thầy trò chỉ biết nhìn nhau qua màn hình mà lực bất tòng tâm” - thầy giáo Phạm Lương Thiện - giáo viên phụ trách giờ tiếng Anh chia sẻ.

Giáo viên văn hóa của trường vừa quản trò, vừa căn chỉnh webcam, vừa khắc phục sự cố internet
Dẫu còn những buổi học gián đoạn vì rớt mạng, dẫu sự tương tác chưa thể hoàn hảo như lớp học trực tiếp, nhưng “quả ngọt” đã bắt đầu xuất hiện sau những giờ tiếng Anh. Điểm tích cực rõ rệt nhất là sự tự tin của học sinh. Các em đã biết đọc những từ, câu văn tiếng Anh đơn giản, làm quen với ngữ điệu người bản xứ, hăng hái phát biểu và tích cực hoạt động cùng giáo viên. Quan trọng hơn, việc duy trì lớp học 2 buổi/tuần (mỗi buổi 2 tiết) giúp các em không bị hổng kiến thức tiếng Anh hoàn toàn nên khi hoàn thành chương trình tiểu học tại đảo, nhiều em vào đất liền học tiếp trung học cơ sở bắt nhịp được với bạn bè, không bị tụt lại phía sau mỗi khi đến giờ ngoại ngữ.
Thầy giáo Ngô Quang Minh, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Bạch Long Vĩ cho biết: “Nhà trường rất trân trọng sự hỗ trợ của Trung tâm Anh ngữ Đặng Tuấn. Về lâu về dài, trường mong sớm có giáo viên tiếng Anh dạy trực tiếp tại đảo nhưng đã nhiều năm nay vẫn chưa thầy cô nào tình nguyện ra công tác”.

Giáo viên văn hóa của trường vừa quản trò, vừa căn chỉnh webcam, vừa khắc phục sự cố internet
Trong khi chờ một giáo viên ngoại ngữ “bằng da bằng thịt” tình nguyện ra “cắm chốt” nơi đầu sóng thì đường truyền internet dù chập chờn vẫn là sợi dây neo giữ tri thức duy nhất kết nối học sinh Trường Tiểu học Bạch Long Vĩ với thế giới rộng lớn. Ở đó, những giáo viên trong đất liền vẫn kiên nhẫn “gieo” từng con chữ, nuôi dưỡng ước mơ hội nhập năm châu cho thế hệ măng non nơi phên dậu Tổ quốc.